بدون در نظر گرفتن حقوق ملی ؛امکان دموکراسی وجود ندارد .
در کشورهای خاورمیانه؛ عدم پایبندی دولتها به قوانین کالکتیو حقوق بشر ؛ بحران و تشنج زیادی آفریده است .کشور های خاورمیانه متنوع ترین کشورها از نظر تنوع و تکثر ملی میباشند . در این کشورها ؛ هرگاه بافت قدرت سیاسی با ساختار اجتماعی متفاوت باشد ؛ بحران و کشمکش بر سر تقسیم قدرت و توزیع عادلانه ثروت بوجود خواهد آمد .هرگاه حقوق ملی نادیده گرفته شود و در یک ساختار سیاسی متمرکز ؛یک ملیت مانع مشارکت سیاسی ملیتهای دیگر شود ؛ملیتهای دیگر را انکار کند و برای زبانها و مذاهب دیگر احترام قائل نشود ؛دیر یا زود حکومت انحصار طلب و تک ملیتی به چالش کشیده و سرنگون خواهد شد .مسائل و جنگهای منطقه ای را که امروزه در ایران .افعانستان.پاکستان .مصر . لیبی .یمن .عراق .ترکیه و سوریه شاهد آن هستیم ؛ همه در نتیجه در نظر نگرفتن ساختار و بافت اجتماعی چند ملیتی آنان میباشد .
خاورمیانه به عنوان یک مجموعه؛توان حل مساله بحران هویت ملی را ندارد . در کشورهای پیشرفته غربی ؛ملتها دولتهارا ساختند ؛در کشورهای عقبمانده خاورمیانه ؛دولتها در جستجوی ملت هستند .بعضی از کشورها ی منطقه مشکل هویت ملی را با مذهب حل کردند و هویت کاذب مذهبی را جایگزین هویت واقعی اتنیکی کردند ؛که امروزه شاهد جنایات هولناک آنان در خاورمیانه میباشیم . قرن ۲۱ قرن بازگشت به ریشه ها است و عصر بیداری ملی . امید است ملتهای مطرود و به حاشیه رانده شده و منزوی ایران ؛ در یک جامعه دموکرات و سکولار ؛ به کلیه حقوق خود دست یابند.
بختیار